Üniversite Öğrencisi Alzheimer’ın Peşinde

 Üniversite Öğrencisi Alzheimer’ın Peşinde
Okunuyor Üniversite Öğrencisi Alzheimer’ın Peşinde

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 4. sınıf öğrencisi Çağıl Kalender, hocalarının desteğiyle yürüttüğü çalışmada Alzheimer hastalığı ve tedavi mekanizmaları konusunda önemli bir aşama kaydetti.

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 4. sınıf öğrencisi Çağıl Kalender, üniversitede yürütülen Araştırma Eğitimi Programı (AEP) çerçevesinde başladığı araştırma yolculuğunda Alzheimer hastalığı ve tedavi mekanizmaları konusunda hocalarıyla çalışma yürütüyor. Kalender’in çalışmalarından haberdar olan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, T3 Vakfı ve SAHA İstanbul Başkanı Haluk Bayraktar ile SAHA İstanbul Genel Sekreteri İlhami Keleş de projeyle yakından ilgileniyor.

Çağıl Kalender, çalışmalarına ilk önce hastalıktaki temel algoritmayı incelemekle başladığını söyledi. Alzheimer’ın tam olarak çözülememiş, medikal açıdan en kompleks hastalıklardan biri olduğuna işaret eden Kalender, şöyle konuştu: “Dolayısıyla bu karmaşık hastalığa bir çözüm getirmek istiyorsak öncelikle hastalıkta neler olduğunu açıklamamız gerekiyor şeklinde düşünerek başladık. Yaklaşık 3 yıl süren tüm tıp literatürünün taranması sonucu biz bu hastalıkta temel 8 farklı teorik mekanizma ortaya çıkardık. Sonraki aşamamız bu mekanizmaların sadece bir kısmına değil, tümüne karşı etkili olup yanıt oluşturacak bir tedavi geliştirmekti. Çünkü günümüzde Alzheimer için etkin bir tedavi yöntemi olmayıp, reçete edilen ilaçlar hastalığın bu belirlediğimiz mekanizmalarından ayrı ayrı birer olmak üzere toplamda sadece üçü üzerinden etki gösteriyor. Bu nedenle hastalığın beş temel mekanizması açıkta kalıyor ve bu durum ilaçların etkinliğinin 3-6 aydan daha uzun sürmemesine sebep oluyor. Yani eğer biz bu hastalığa bir çözüm üretmek istiyorsak, bunu tüm mekanizmaları hedef alarak başarabiliriz.”

Bu amaç doğrultusunda, belirledikleri bir dizi gen üzerine yoğunlaşmaya başladıklarını anlatan Kalender, “Bu genler vücuttaki tüm hücrelerde aktif rol oynuyorlar fakat farklı hücrelerde farklı alt tipleri hücre içi farklı yerleşimlere sahip ve bu yüzden her hücrede farklı etki gösteriyorlar. Çalışmalarımızda, bu gen grubunun alt tiplerini aktive veya inhibe ederek belirlediğimiz 8 mekanizma üzerine etki oluşturabileceğimizi fark ettik” dedi.

Kalender, sonraki aşamanın işin en zor kısmını oluşturduğunu, çünkü bu genler tarafından sentezlenen enzim gruplarını etkileyecek bir yöntem tasarlanması gerektiğini vurguladı. Çağıl Kalender, şu değerlendirmelerde bulundu: “Bulduğumuz yeni bileşik ile işte bu enzimleri hem aktive edebilen hem de aktivasyonlarının uzun süreli tedavi boyunca korunmasını sağlayabiliyoruz. Güncel olarak laboratuvarda bu bileşiğin aktivasyonu sağlayan kısmının beyin ve alzaymır hastalığından ilk etkilenen kısımlardan hipokampuste nöronlar ve glia hücreleri üzerine etkilerini gözlemledik. Sentez laboratuvarımızda ise tasarladığımız bu ilacın etken maddesini kendi imkanlarımız ile saf olarak elde etmeyi başardık ve pilot çalışmamızı gerçekleştirdik. Bundan sonraki aşamalarda hayvan çalışmalarında ve faz çalışmalarında hem araştırma süreci hem de araştırma için gerekli miktarlarda ilaç üretimi için destek opsiyonlarını değerlendiriyoruz.”

Paylaş